piątek, 14 września 2012

Sezam- bogactwo witamin


                                               

Mało kto wie, że sezam uznawany głównie za podstawowy składnik produkcji sezamków i chałwy jest jednym z najbardziej wartościowych darów matki natury, a ze względu na swoje nieocenione właściwości odżywcze i lecznicze z powodzeniem używany jest zarówno w kuchni jak i tradycyjnej medycynie np. chińskiej. Według niej, sezam uzupełnia esencję życiową qi, krew, nawilża narządy wewnętrzne oraz zapobiega przedwczesnemu siwieniu i traceniu włosów po przebytych chorobach. W Chinach nawet utarło się powiedzenie „czarny sezam sprawia, że włosy znów stają się czarne”.              


Ziarna sezamu można spotkać w różnych kolorach, począwszy od białego, po żółty, czerwony i na czarnym kończąc oraz w dwóch formach- łuskanej i niełuskanej. Sezam łuskany to jasne odmiany, używane głównie w krajach europejskich i za oceanem atlantyckim, natomiast sezam niełuskany jest ciemniejszy i popularny głównie w kuchni dalekiego wschodu oraz krajach afrykańskich. Jest on również intensywniejszy w smaku i zapachu oraz bardziej cenny pod względem zawartości wapnia.

Sezam zawiera dużo lecytyny, podstawowych aminokwasów, tłuszczów nienasyconych oraz małą ilość węglowodanów. Jest również bogaty w witaminę E, witaminy z grupy B i minerały takie jak miedź, magnez, mangan, żelazo, fosfor, cynk czy wapń. Przykładowo ¼ szklanki sezamu (ok 30 g) spełnia 73,5 % dziennego zapotrzebowania na miedź, 44,5 % na magnez a 35,1 % na wapń. Dodatkowo, bogaty jest w cenne substancje roślinne zwane lignanami i fitosterolami. Lignany należą do grupy fitoestrogenów, które w organiźmie zachowują się podobnie jak hormony. U kobiet, regulują poziom estrogenów, natomiast u mężczyzn zapobiegają niekorzystnym przemianom testosteronu. Regularne spożywanie ich, może hamować rozwój nowotworów wywołanych wskutek nieprawidłowej gospodarki hormonalnej, jak rak piersi czy rak prostaty. Lignanami typowymi dla sezamu są sezamina i sezamolina, które są również naturalnymi antyoksydantami a sezamina wykazuje dodatkowo działanie przeciwzapalne, normuje ciśnienie krwi i obniża poziom złego cholesterolu LDL. Fitosterole z kolei, mają strukturę chemiczną podobną do cholesterolu, dzięki czemu skutecznie blokują jego wchłanianie z przewodu pokarmowego. Aby jednak to nastąpiło, należy ich dostarczać od 1000-3000 mg dziennie, przy czym 30 g ziaren zawiera ich od ok 120-124 mg. Sezam powinno się zatem traktować jako dodatek do różnych dań, a fitosteroli szukać również w warzywach i owocach. Ze względu na bardzo dużą zawartość cennych substancji zaleca się codzienne dodawanie go do posiłków, aczkolwiek w małych ilościach. Dawka dobowa wg różnych źródeł powinna wynosić od 6-30 g, gdzie 1 łyżka stołowa mieści ok 9 g ziaren.

 powyższa sałatka została stworzona przy użyciu pomidorów, oliwek, sera typu feta, sezamu, oliwy, koperku oraz soli i pieprzu

 

Sezam to również ciekawy dodatek smakowy i dekoracyjny, szczególnie dobrze prezentuje się na wypiekach, sałatkach i panierkach do mięs. Doskonale smakuje po uprzednim uprażeniu na suchej patelni, natomiast najlepiej przyswajany jest przez organizm zmielony bezpośrednio przed spożyciem oraz w postaci oleju. Ja bardzo często prażę 1 łyżkę sezamu jasnego i 1 łyżkę czarnego, po czym tak przygotowane ziarna dodaję do różnych sałatek. W internecie jest mnóstwo przepisów na pasty sezamowe i dania chińskie z użyciem sezamu oraz oleju sezamowego, więc zachęcam do głębszego zainteresowania się tematem. Jasny sezam bez problemu można kupić w większości supermarketów, natomiast czarny łatwo znaleźć w wielu sklepach ze zdrową żywnością bądź kupić przez internet. Swój czarny sezam kupiłam na stoisku ze zdrową żywnością w hali targowej i za opakowanie 200 g zapłaciłam ok 7 zł.
                              
Monika 

Bibliografia


Curto L. "Potrawy makrobiotyczne", Poznań 2007 
Grotto D. "101 produktów dla zdrowia i życia", Poznań 2010
Kajdański E. "Medycyna chińska dla każdego", Kraków 2011
Raab C. "Tradycyjna medycyna chińska", Warszawa 2010
www.whfoods.com
www.livestrong.com

4 komentarze:

  1. Dzięki za wpis. Pomocny, teraz wiem ile można spożywać sezamu i w jakiej formie najlepiej.

    OdpowiedzUsuń
  2. PISZE SIĘ ENERGIA CHI A NIE QI!!! CO ZA WTOPA

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Co za menda, zamiast się cieszyć że ktoś poświęca swój czas na takie wartościowe wpisy to czepia się szczegółów.

      Usuń
  3. Menda wredna. Ja wczoraj kupiłam i dzisiaj czytam co w nim ważnego i super "akwarelaptus" za olśnienie. A mendą się nie przejmuj pewnie gnida go w komórkę szarą uwiera, która mu jeszcze się została. Pozdrawiam
    ANIOŁ.

    OdpowiedzUsuń